{{Short description|Uyghur patriotic song}} {{Use dmy dates|date=September 2022}} {{Primary sources|date=October 2020}} {{Infobox anthem | title = {{lang|ug|قۇرتۇلۇش مارشى}} | transcription = {{lang|ug-Latn|italic=no|Qurtulush Yolida}} | english_title = On the Path to Salvation | image = | image_size = | caption = | prefix = National | country = the {{Flagicon image|Kokbayraq flag.svg}} [[First East Turkestan Republic]] and the [[East Turkistan Government in Exile|East Turkistan exile government]] | author = Mehmet Ali Tevfik | lyrics_date = 1933 | sound = Qurtulush Yolida.webm }} {{Contains special characters|Uyghur}} "'''Qurtulush Yolida'''" ({{langx|ug|قۇرتۇلۇش يولیدا}}; "On the Path to Salvation"), also known as "'''Qurtulush Marshi'''" ({{lang|ug|قۇرتۇلۇش مارشى}}; "March of Salvation"), is a [[Uyghurs|Uyghur]] [[anthem|patriotic song]] which served as the national anthem of the [[First East Turkestan Republic]] and serves as the ''de facto'' anthem of the [[East Turkistan Government in Exile]]. The song was written by Mehmet Ali Tevfik in 1933.<ref name=":0">{{cite web |title=National Anthem of East Turkistan |url=https://east-turkistan.net/national-anthem/ |website=[[East Turkistan Government in Exile]] |access-date=11 May 2020}}</ref>
== Lyrics == {| class="wikitable" ![[Uyghur Arabic alphabet]]<ref name=":0" /> ![[Uyghur Latin alphabet]]<ref name=":0" /> ![[Uyghur Cyrillic alphabet]]<ref name=":0" /> ![[International Phonetic Alphabet|IPA]] transcription !English translation |- style="text-align:center;vertical-align:top;white-space:nowrap;" | dir="rtl" |<poem>{{lang|ug|قۇرتۇلۇش يولىدا سۇدەك ئاقتى بىزنىڭ قانىمىز، 𝄆 سەن ئۈچۈن، ئەي يۇرتىمىز، بولسۇن پىدا بۇ جانىمىز۔ 𝄇 𝄆 قان كېچىپ، ھەم جان بېرىپ، ئاخىر قۇتۇلدۇردۇق سېنى، 𝄇 𝄆 قەلبىمىزدە قۇتقۇزۇشقا بار ئىدى ئىمانىمىز۔ 𝄇
يارۇ ھەمدەم بولدى بىزنىڭ ھىممىتىمىز سەن ئۈچۈن، 𝄆 دۇنيانى سورىغان ئىدى ھىممەت بىلەن ئەجدادىمىز۔ 𝄇 𝄆 يۇرتۇمىز، بىز يۈز-كۆزۈڭنى قان بىلەن پاكىزلىدۇق، 𝄇 𝄆 ئەمدى ھېچ كىرلەتمىگەيمىز، چۈنكى تۈركتۇر نامىمىز۔ 𝄇
𝄆 ئاتىللا، چىڭگىز، تۆمۈر دۇنيانى تىترەتكەن ئىدى، 𝄇 𝄆 جان بېرىپ شان ئالىمىز، بىز ھەم ئۇلار ئەۋلادىبىز۔ 𝄇 𝄆 چىقتى جان، ھەم ئاقتى قان، دۈشمەندىن بولدى ئەل-ئامان 𝄇 𝄆 ياشىسۇن، ھېچ ئۆلمىسۇن، پارلانسۇن ئىستىقبالىمىز 𝄇}}</poem> |<poem>{{lang|ug-Latn|Qurtulush yolida sudek aqti bizning qanimiz, 𝄆 Sen üchün, ey yurtimiz, bolsun pida bu janimiz. 𝄇 𝄆 Qan këchip, hem jan bërip, axir qutuldurduq sëni, 𝄇 𝄆 Qelbimizde qutquzushqa bar idi imanimiz. 𝄇
Yaru hemdem boldi bizning himmitimiz sen üchün, 𝄆 Dunyani sorighan idi himmet bilen ejdadimiz. 𝄇 𝄆 Yurtumiz, biz yüz-közüngni qan bilen pakizliduq, 𝄇 𝄆 Emdi hëch kirletmigeymiz, chünki türktur namimiz. 𝄇
𝄆 Atilla, Chinggiz, Tömür dunyani titretken idi, 𝄇 𝄆 Jan bërip shan alimiz, biz hem ular ewladibiz. 𝄇 𝄆 Chiqti jan, hem aqti qan, düshmendin boldi el-aman 𝄇 𝄆 Yashisun, hëch ölmisun, parlansun istiqbalimiz. 𝄇}}</poem> |<poem>{{lang|ug-Cyrl|Қуртулуш йолида судәк ақти бизниң қанимиз, 𝄆 сән үчүн, әй юртимиз, болсун пида бу җанимиз. 𝄇 𝄆 қан кëчип, һәм җан бëрип, ахир қутулдурдуқ сëни, 𝄇 𝄆 қәлбимиздә қутқузушқа бар иди иманимиз. 𝄇
яру һәмдәм болди бизниң һиммитимиз сән үчүн, 𝄆 дуняни сориған иди һиммәт билән әҗдадимиз. 𝄇 𝄆 юртумиз, биз йүз-көзүңни қан билән пакизлидуқ, 𝄇 𝄆 әмди һëч кирләтмигәймиз, чүнки түрктур намимиз. 𝄇
𝄆 атилла, чиңгиз, төмүр дуняни титрәткән иди, 𝄇 𝄆 җан бëрип шан алимиз, биз һәм улар әвладибиз. 𝄇 𝄆 чиқти җан, һәм ақти қан, дүшмәндин болди әл-аман 𝄇 𝄆 яшисун, һëч өлмисун, парлансун истиқбалимиз. 𝄇|italic=yes}}</poem> |<poem>[qʰʊr.tʊ.ɫʊɕ jo.ɫɨ.dɑ sʊ.dæk ǀ ɑχ.tɨ bɪz.nɪŋ qʰɑ.nɨ.mɨz ǀ] 𝄆 [sæn ʏ.t͡ɕʰʏn ǀ æɪ jʊr.tɨ.mɨz ǀ boɫ.sʊn pʰɨ.dɑ bʊ d͡ʑɑ.nɨ.mɨz ǁ] 𝄇 𝄆 [qʰɑn kʰe.t͡ɕʰɪp ǀ hæm d͡ʑɑn be.rɪp ǀ ɑ.χɨr qʰʊr.tʊɫ.dʊr.dʊq se.nɪ ǀ] 𝄇 𝄆 [qʰæl.bɪ.mɪz.dæ qʰʊt.qʊ.zʊɕ.qɑ ǀ bɑr ɪ.dɪ ɪ.mɑ.nɨ.mɨz ǁ] 𝄇
[jɑ.rʊ hæm.dæm boɫ.dɨ bɪz.nɪŋ ǀ hɪm.mɪ.tʰɪ.mɪz sæn ʏ.t͡ɕʰʏn ǀ] 𝄆 [dʊn.jɑ.nɨ so.rɨ.ʁɑn ɪ.dɪ ǀ hɪm.mæt bɪ.læn æʑ.dɑ.dɨ.mɨz ǁ] 𝄇 𝄆 [jʊr.tʊ.mɨz ǀ bɪz jʏz kø.zʏŋ.nɪ ǀ qʰɑn bɪ.læn pʰɑ.kʰiz.ɫɪ.dʊq ǀ] 𝄇 𝄆 [æm.dɪ het͡ɕ kʰɪr.læt.mɪ.geɪ.mɪz 𝄇 t͡ɕʰʏn.kɪ tʰʏrk.tʊr nɑ.mɨ.mɨz 𝄇] 𝄇
𝄆 [ɑ.tʰɨɫ.ɫɑ ǀ t͡ɕʰɪŋ.gɪz tʰø.mʏr ǀ dʊn.jɑ.nɨ tʰɪt.ræt.kæn ɪ.dɪ ǀ] 𝄇 𝄆 [d͡ʑɑn be.rɪp ɕɑn ɑ.ɫɨ.mɨz ǀ bɪz hæm ʊ.ɫɑr ǀ æw.ɫɑ.dɨ.bɨz ǁ] 𝄇 𝄆 [t͡ɕʰɨχ.tɨ d͡ʑɑn ǀ hæm ɑχ.tɨ qʰɑn ǀ dʏɕ.mæn.dɪn boɫ.dɨ æl ɑ.mɑn ǀ] 𝄇 𝄆 [jɑ.ɕɨ.sʊn ǀ het͡ɕ øl.mi.sʊn ǀ pʰɑr.ɫɑn.sʊn ɪs.tɪχ.bɑ.ɫɨ.mɨz ǁ] 𝄇</poem> |<poem>Like a river our blood flowed on the road to salvation 𝄆 For Thee, oh homeland, may our lives be our sacrifice. 𝄇 𝄆 Thee we saved by shedding our blood and lives, 𝄇 𝄆 For Thy liberty we had faith in our hearts. 𝄇
To Thee may our efforts be handed, 𝄆 Our fathers have once ruled this very world, 𝄇 𝄆 Thee we cleansed with blood, o Fatherland, 𝄇 𝄆 Ne'er shall our name of Turk be spoiled. 𝄇
𝄆 Attila, Genghis, Tamerlane once trembled this very world, 𝄇 𝄆 By giving blood and earning honour, we are their very children. 𝄇 𝄆 We granted our lives, poured our blood, avenged the enemy; 𝄇 𝄆 May our future shine and prosper for eternity. 𝄇</poem> |}
==References== {{reflist}}
==External links== *{{cite web |title=East Turkistan National Anthem |url=https://east-turkistan.net/national-anthem/ |website=East Turkistan Government in Exile |access-date=11 May 2020}} *{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=qKrBgfs1UDQ|title=Doğu Turkistan milli marşi / National anthem of eastern Turkestan|date=5 October 2015|author=TheKhanate|website=[[YouTube]]}}
{{National anthems of Asia}}
[[Category:Uyghur music]] [[Category:East Turkestan independence movement]] [[Category:Works banned in China]]